Kultowa meblościanka z płytami Forner na wystawie w Warszawie

„Polski modernizm. Walka o piękno”, wystawa Fundacji Visteria, którą można było podziwiać podczas tegorocznego Milan Design Week, trafia do Warszawy w nowej odsłonie. W Willi Gawrońskich, poza pracami m.in. Marii Jaremy, Erny Rosenstein i Jerzego Nowosielskiego, zobaczymy również Wzorcownię IWP 2.0, w tym zaprojektowaną przez Agnieszkę Stefańską i wykonaną w oparciu o płyty meblowe Forner reinterpretację kultowej meblościanki.

Wystawa „Polski modernizm. Walka o piękno” Fundacji Visteria została zaprezentowana podczas Milan Design Week 2026 i została wyróżniona przez The New York Times jako jedna z najciekawszych ekspozycji tegorocznych targów designu. Ekspozycję odwiedziło ponad 18 tys. osób, a przed budynkiem Torre Velasca ustawiały się kolejki odwiedzających. Wystawa przyciągnęła uwagę najważniejszych światowych mediów.

Integralną częścią ekspozycji była Wzorcownia_IWP_2.0 – projekt Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, który prezentuje reinterpretację znanej kolekcji referencyjnej wzornictwa, rozwijanej w pierwszych dekadach działalności Instytutu. W jego ramach powstała m.in. reinterpretacja mebla – kultowej już meblościanki, do stworzenia której wykorzystano płyty meblowe Forner.

Meblościanka 2.0 z płyt meblowych Forner w Willli Gawrońskich w Warszawie

Teraz wystawa „Polski modernizm. Walka o piękno” przyjeżdża, lub jak kto woli wraca, do Polski i będzie prezentowana od 2 września do 11 października w Willi Gawrońskich w Warszawie.

Warszawska odsłona wystawy została przygotowana specjalnie dla tego obiektu, o czym za chwilę. Nie jest powtórzeniem mediolańskiej prezentacji. Ekspozycja została bowiem poszerzona o nowe dzieła sztuki, których nie było w Mediolanie. Zobaczymy więc m.in. prace Marii Jaremy, Erny Rosenstein i Jerzego Nowosielskiego.

Nieco inaczej zaprezentuje się również projekt Instytutu Wzornictwa Przemysłowego – Wzorcownia IWP 2.0. Przykładowo, zaprojektowana przez Agnieszkę Stefańską i wykonana w oparciu o płyty meblowe Forner reinterpretacja kultowej meblościanki będzie przedstawiona w nowej odsłonie kolorystycznej.

Jak podkreślają organizatorzy, sama architektura Willi Gawrońskich staje się jednym z materiałów wystawy: historyczna, neobarokowa willa zostaje skonfrontowana z językiem modernizmu, a jej wnętrza poddane transformacji.

Wystawa w Wili Gawrońskich to tzw. must see

– Cieszę się , że mamy możliwość pokazania tej wystawy ponownie, dzięki czemu jeszcze więcej osób będzie mogło jej doświadczyć i „zabrać” z niej coś dla siebie. Absolutnie uważam, że jest to must see. Oczywiście, moim oczkiem w głowie jest Wzorcownia 2.0, ale cała wystawa jest świetna i zachęcam do jej odkrywania, bo naprawdę warto – mówi w rozmowie z Forner TV, architektka Agnieszka Stefańska, pracownik naukowy Instytutu Wzornictwa Przemysłowego.

– IWP_2.0, które pokazaliśmy w Mediolanie to był ogromny sukces pomysłodawcy, prezesa Instytutu, Macieja Chorążaka, całego zespołu projektowego IWP oraz, oczywiście, naszych partnerów technologicznych, producentów, którzy umożliwili wykonanie prototypów, które mogliśmy zaprezentować podczas Milan Design Week – dodaje.

Zobacz całą rozmowę z Agnieszką Stefańską.

Zanim przejdziemy dalej, by omówić wystawę „Polski modernizm. Walka o piękno”, zatrzymajmy się by przybliżyć jej część, czyli Wzorcownię_IWP_2.0, projekt Instytutu Wzornictwa Przemysłowego, prezentowany w ramach ekspozycji Fundacji Visteria. Stanowi reinterpretację kolekcji wzornictwa z początków działalności Instytutu.

We Wzorcowni IWP 2.0 przedmioty powstają z archiwum, ale nie są jego kopią: to prototypy, które testują logikę formy, funkcji i technologii. Wzorcownia IWP 2.0 pokazuje modernizm jako system jakości prototypu, od projektu do wdrożenia”, a 75 lat naszej pracy ujawnia się tu jako ciągłość procesów, nie estetyk. Każdy obiekt jest wynikiem pracy z dokumentacją, skalą i użytkowaniem – sprawdzaniem, jak projekt przechodzi w produkcję i jak produkcja kształtuje projekt. Reinterpretacje nie odtwarzają form, lecz budują je na nowo, w relacji do współczesnych warunków przemysłowych i środowiskowych. To opowieść o wytwarzaniu jako metodzie – gdzie jakość nie jest deklaracją, lecz efektem procesu.

Meblościanka: współczesna wersja kultowego mebla, dostosowana do micro i hybrid livingu oraz nowych technologii; Oświetlenie: modułowe lampy działające samodzielnie lub jako część systemu meblościanki; Amerykanka: wielofunkcyjny mebel łączący fotel i leżankę, inspirowany tkaniną Danuty Poporowicz-Michno (1957); Stół_DANUTA: minimalistyczny stół z metalową podstawą i szklanym, neonowym blatem, nawiązujący do tej samej tkaniny;
Krzesło_Lippu: drewniane krzesło inspirowane projektem Marii Chomentowskiej (1956), o elastycznej konstrukcji dopasowującej się do użytkownika.

Zespół Ekspertów IWP:
Agnieszka Stefańska architekt @infinidesign
Katarzyna Kempa projektantka @kasiakempa
Maria Jeglińska – Adamczewska projektantka @mariajeglinska
Paweł Jasiewicz projektant @pawel_jasiewicz
Daniel Kraszewski projektant @aleto.design
Jan Garncarek projektant @jan_garncarek_design

Partnerzy Wzorcowni_IWP_2.0:
Dofinansowano przez Polska Fundacja Narodowa @polska.fundacja.narodowa
FORNER @forner.pl
ANGO @ango_meble
NOTI @noti_furniture
KROSNO GLASS @krosnoglass
themost.pl @themostpl
TKALNIA OLEJNIK
PERA

Wracając do wystawy „Polski modernizm. Walka o piękno”. Kuratorkami ekspozycji są Federica Sala, niezależna ekspertka współpracująca z czołowymi międzynarodowymi instytucjami i członkini Rady Programowej Fundacji Visteria, oraz Anna Maga, kuratorka Galerii Wzornictwa Polskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie.

Czym jest dziś nowoczesność? Polski modernizm. Walka o piękno w Willi Gawrońskich

Jak możemy przeczytać na stronie Fundacji Visteria: Tytuł wystawy nawiązuje do tekstu Ireny Krzywickiej z 1948 roku. „Walka o piękno” oznaczała w nim coś więcej niż estetykę – była walką o jakość życia i próbą budowania nowoczesnego społeczeństwa poprzez sztukę, architekturę i wzornictwo. Dlatego wystawa nie traktuje modernizmu jako zamkniętego stylu, lecz jako sposób myślenia o człowieku, materiale, technologii i przyszłości.

W Willi Gawrońskich spotykają się różne oblicza tego zjawiska: od przedwojennej awangardy i funkcjonalizmu, przez powojenne eksperymenty materiałowe i przemysłowe, po współczesne reinterpretacje modernistycznego dziedzictwa. Wśród prezentowanych twórców znaleźli się m.in. Jan Kurzątkowski, Bohdan Lachert, Teresa Kruszewska, Maria Chomentowska, Julia Keilowa, Roman Modzelewski, Władysław Wincze, Zbigniew Horbowy, Wojciech Zamecznik, Aleksander Kuczma, Katarzyna Kobro, Władysław Strzemiński i Edward Krasiński, a także przedstawiciele współczesnej sceny projektowej i artystycznej.

Jednym z kluczowych zestawień jest funkcjonalistyczny leżak Bohdana Lacherta i postmodernistyczne krzesło Aleksandra Kuczmy. Pokazuje ono, że polski modernizm nie miał jednego języka: bywał surowy i funkcjonalny, ale także eksperymentalny, ornamentalny, kolorowy czy rzeźbiarski. Obecność dzieł Kobro, Strzemińskiego i Krasińskiego dodatkowo rozszerza tę opowieść poza design, wskazując na ścisłe związki pomiędzy sztuką, architekturą i projektowaniem. Jedna z rzeźb Katarzyny Kobro symbolicznie zaznaczy wejście na wystawę.

Warszawska odsłona wystawy stawia także pytanie o to, czym jest nowoczesność dzisiaj. Modernizm narodził się w epoce wiary w przemysł i produkcję, współczesność musi natomiast mierzyć się z ich nadmiarem. W tym kontekście powracają pytania o trwałość, odpowiedzialność za materiał, jakość i rzeczywiste potrzeby człowieka. Polski modernizm. Walka o piękno szuka więc nie tyle odpowiedzi na pytanie, czym był modernizm, ile tego, czego możemy się od niego nauczyć.

Wystawie towarzyszyć będzie program wydarzeń obejmujący oprowadzania kuratorskie, spotkania z twórcami i ekspertami oraz wykłady poświęcone polskiemu modernizmowi, historii wzornictwa i współczesnym wyzwaniom projektowania. W Willi Gawrońskich pojawi się także pop-up Zofii Chylak oraz księgarnia Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki, której oferta będzie koncentrować się wokół architektury, designu i historii polskiego modernizmu.

Polski modernizm. Walka o piękno będzie prezentowany w Willi Gawrońskich w Warszawie od 2 września do 11 października 2026 roku, od środy do niedzieli w godzinach 12.00–19.00. Wstęp jest bezpłatny, obowiązuje rejestracja na wejściówki.